คอลัมน์: ต้นซอยวิภาฯ ๓๘: : 79 ปี อารี สุทธิพันธุ์ ครูศิลปะนอกแบบ 5
คอลัมน์: ต้นซอยวิภาฯ ๓๘: : 79 ปี อารี สุทธิพันธุ์ ครูศิลปะนอกแบบ 5
หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- เสาร์ที่ 26 ธันวาคม 2009 11:34:24 น.
ผศ.ทวีเกียรติ ไชยยงยศ
อาจารย์อารี สุทธิพันธุ์ เป็นครูศิลปะนอกแบบ อย่างไรจึงจะเรียกว่านอกแบบ เป็นประเด็นที่น่าจะได้นำมาพิจารณา คำ "นอกแบบ" ในที่นี้คือนอกแบบทางความคิด หรือจะเรียกว่าคิดนอกกรอบก็คงจะได้ หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นการคิดทวนกระแสก็ได้ เพราะก่อนปี 2511 นั้น การศึกษาศิลปะและการช่างของไทยนิยมการลอกเลียนแบบ แต่อาจารย์อารี สุทธิพันธุ์คัดค้านการเรียนการสอนศิลปะด้วยการเลียนแบบ
มีสถาบันการศึกษาศิลปะ 2 แห่ง ที่เน้นการเรียนการสอนศิลปะด้วยการเลียนแบบ ด้วยวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน
แห่งแรกคือ โรงเรียนเพาะช่างแห่งที่สองคือ คณะจิตรกรรมและประติมากรรม มหาวิทยาลัยศิลปากรโรงเรียนเพาะช่างถือกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2456 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรื้อฟื้นการช่างของไทยขึ้นมาใหม่ อันเป็นพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) เมื่อครั้งทรงเถลิงราชสมบัติใหม่ๆ เพราะงานช่างของไทยที่เคยรุ่งเรืองมาก่อน แต่เสื่อมลงแทบจะสูญสลาย กาลเวลาผ่านมา 96 ปี มีการเปลี่ยนแปลงไปเป็นลำดับ จากโรงเรียนเพาะช่าง ที่รัชกาลที่ 6 พระราชทานชื่อ เปลี่ยนมาเป็นวิทยาลัยเพาะช่าง สถาบันเทคโนโลยีและอาชีวศึกษาเพาะช่าง และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ในปัจจุบัน แม้ว่าชื่อจะเปลี่ยนไปอย่างไรก็ตามอุดมการณ์ความเป็นเพาะช่างก็ยังคงอยู่ คือเน้นการผลิตบุคลากรทางการช่างให้กับประเทศชาติสืบมาไม่เคยเปลี่ยนแปลง
คณะจิตรกรรมและประติมากรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร ถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ.2486 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล(รัชกาลที่ 8) ด้วยการสนับสนุนของจอมพลแปลก พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น มหาวิทยาลัยศิลปากรเมื่อแรกตั้งมีคณะเพียงคณะเดียวคือคณะจิตรกรรมและป ระติมาก ร รม มีศาสต ราจารย์ศิลป์พีระศรี เป็นคณบดีหลักสูตรการเรียนการสอนจัดทำขึ้นโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ทั้งสิ้น วัตถุประสงค์ก็เพื่อผลิตบุคลากรด้านศิลปะแบบตะวันตก โดยเน้นบุคลากรด้านประติมากรรมเป็นพิเศษ เพราะประเทศไทยมีความต้องการช่างปั้นอนุสาวรีย์ของพระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และอนุสาวรีย์อื่นๆเป็นจำนวนมาก ซึ่งก็จะเป็นรูปเหมือนบุคคล (Realistic) ทั้งสิ้น การเรียนการสอนจึงเน้นการเลียนแบบเป็นสำคัญ วัสดุอุปกรณ์การสอนจะส่งตรงจากประเทศอิตาลี อันเป็นบ้านเกิดของศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี นั่นเอง แม้เวลาจะผ่านเลยมาถึง 66 ปี การเรียนการสอนยังคงเริ่มต้นจากการเลียนแบบอยู่เช่นเดิม ด้วยความเชื่อว่าเมื่อเขียนภาพเหมือนได้ต่อไปจะเขียนอะไรก็ได้
วิชาเอกศิลปศึกษา วิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร(ปัจจุบันคือคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ) ถือกำเนิดขึ้นในพ.ศ.2511 โดยมีอาจารย์อารี สุทธิพันธุ์(ปัจจุบันศาสตราจารย์อารี สุทธิพันธุ์)เป็นผู้จัดทำหลักสูตรและอำนวยการสอน มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตบุคลากรครูด้านศิลปะระดับปริญญาตรี เพื่อไปสอนศิลปะระดับประถมและมัธยมศึกษาทั่วประเทศ รวมทั้งครูศิลปะที่จะไปสอนวิชาศิลปศึกษาในวิทยาลัยครู (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยราชภัฏ) อีกด้วย
การเรียนการสอนที่วิทยาลัยวิชาการศึกษาจะไม่เน้นการเลียนแบบตามแบบอย่างของโรงเรียนเพาะช่าง และคณะจิตรกรรมและประติมากรรมมหาวิทยาลัยศิลปากร โดยจะเน้นการเรียนการสอนศิลปะด้วยวิธีธรรมชาติที่เรียกชื่อว่า The Natural way to Draw & Painting เป็นการวาดภาพจากนอกเข้าใน (Outside-In) เช่น การวาดภาพแสดงทรง หรือการลากตามที่สัมผัส (Contour Drawing) การลากท่าทาง (Gesture Drawing)การเขียนน้ำหนัก (Weight Drawing) เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาวิธีคิดและวิธีทำงานของตนไปเป็นแบบศิลปะหลังสมัยใหม่ (Post Modern Art) อาจารย์อารี สุทธิพันธุ์ จะลึกซึ้งในอุดมคติหลังสมัยใหม่นี้มาก และประกาศต่อต้านการเรียนการสอนที่เน้นการเลียนแบบ หรือศิลปะหลักวิชา (Academy) อย่างสมัยใหม่ (Modern Art) อย่างเต็มที่ตลอดชีวิตของท่าน จึงเป็นที่มาของ "อารี สุทธิพันธุ์ ครูศิลปะนอกแบบ"ครับ.....สุดท้ายขอเชิญร่วมงานแสดงกตเวทิตาจิต 79 ปี ศ.พิเศษอารี สุทธิพันธุ์ วันศุกร์ที่ 25 ธันวาคม 2552 เวลา 09.00-21.00 น. ณ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
บรรยายใต้ภาพ
ศ.พิเศษอารี สุทธิพันธุ์ สาธิตการสอนการระบายสีน้ำตามอัธยาศัย ให้กับพนักงานบริษัทปูนซิเมนต์ไทย ผู้ที่ยืนยิ้มอยู่ข้างหลังคือ คุณชัย ราชวัตรการ์ตูนนิสต์ชื่อดังของเมืองไทย
ศ.พิเศษอารี สุทธิพันธุ์ "ผู้หญิง" สีน้ำบนกระดาษ เทคนิคการลากและการระบายสี (Line &Wash) ฉับพลัน